Armia Andersa

Anders

Gen. Anders w Buzułuku

Armia Andersa powstała w wyniku polsko-sowieckiego układu zwanego układem Sikorski-Majski z 30 lipca 1941 roku podpisanego w Londynie w gmachu brytyjskiego Foreign Office

umowa

W wyniku układu sowieci uchwalili amnestię dla polskich jeńców wojennych i innych uwięzionych obywateli polskich, która objęła niemal 400 tys. osób. 14 sierpnia 1941 szef Polskiej Misji Wojskowej w ZSRR gen. bryg. Zygmunt Szyszko-Bohusz podpisał umowę wojskową, która zapowiadała utworzenie w ZSRR 30-tysięcznej armii złożonej z obywateli polskich. Dowódcą armii został zwolniony z więzienia na Łubiance gen. Władysław Anders.

Siedziba dowództwa armii mieściła się w Buzułuku w rejonie Orenburga a następnie, w początkach 1942 roku, została przeniesiona do Jangi-Jul koło Taszkientu. Armię tworzyli jeńcy, więźniowie i zesłańcy, którymi dowodzili też jeńcy i więźniowie dopiero co uwolnieni.

Armia w organizacji

Na mocy porozumień polsko-radziecko-brytyjskich Armia została ewakuowana z Krasnowodska przez Morze Kaspijskie do Pahlavi w Iranie, okupowanym wówczas wspólnie przez wojska sowieckie i brytyjskie, a następnie do Iraku. Łączna liczebność Armii Polskiej wynosiła wówczas ok. 70 tysięcy żołnierzy. Wraz z Armią ZSRR opuściło ok. 40 tys. cywilów. Był to największy w czasach stalinizmu exodus byłych więźniów łagru poza granice ZSRR. Trasę exodusu znaczą jednak liczne cmentarze zmarłych z chorób i wycieńczenia.

cmentarze

W początkach 1943 roku Armia Polska na Wschodzie składała się z dwóch dywizji piechoty, brygady czołgów, dywizji zapasowej i jednostek wsparcia.
W lipcu 1943 roku z Armii Polskiej na Wschodzie wyodrębniono II Korpus Polski złożony z 3 Dywizji Strzelców Karpackich, 5 Kresowej Dywizji Piechoty, 2 Brygady czołgów i oddziałów wsparcia (łącznie ok. 46 tysięcy żołnierzy) II Korpus w sierpniu i wrześniu 1943 roku przez Syrię i Palestynę przedostał się do Egiptu, gdzie przygotowywał się do wysłania na front włoski.

Od grudnia 1943 do kwietnia 1944 II Korpus etapami został przerzucony do Włoch gdzie został podporządkowany 8 Armii brytyjskiej.
Korpus wziął udział w bitwie o Monte Cassino (11-25 maja 1944) na tzw. Linii Gustawa gdzie się wsławił zdobywając klasztor na Monte Cassino.

Monte Cassino

hejnał

W bitwie tej Korpus poniósł ciężkie straty Na cmentarzu pod Monte Cassino spoczywa na nim 1072 poległych żołnierzy Rzeczypospolitej wszystkich narodowości (Polaków, Białorusinów, Ukraińców, Żydów).
W lipcu 1944 r. II Korpus Polski prowadził natarcie w kierunku Ancony a na przełomie sierpnia i września na tzw. Linii Gotów zdobywał miasto Pesaro. Działania bojowe II Korpus Polski zakończył zwycięską bitwą o Bolonię (9-21 kwietnia 1945 r.)

Mimo ponoszonych strat w dniu zakończenia II wojny światowej stan liczebny II Korpusu przekroczył 90 tysięcy żołnierzy dzięki przyjmowaniu do swoich szeregów Polaków – dezerterów z Wehrmachtu oraz alianckich jeńców.
Po zakończeniu II wojny światowej II Korpus Polski w 1946 roku został przeniesiony do Wielkiej Brytanii gdzie po uznaniu przez mocarstwa zachodnie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej w Polsce rozpoczęto rozwiązywanie jednostek Polskich Sił Zbrojnych zakończone w 1947 roku.

Większość żołnierzy Armii Andersa zdecydowała się pozostać na obczyźnie a do Polski powróciło kilkanaście tysięcy byłych żołnierzy II Korpusu Polskiego

26 września 1946 r. Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, pozbawił Władysława Andersa obywatelstwa polskiego i stopnia generała.

( grafika z ilustrowanych kalendarzy Rady Ochrony pamięci Walk i Męczeństwa)

Reklamy

One comment on “Armia Andersa

  1. Urszula sold a dress and bought a rail ticket from Aktyubinsk to Buzuluk to meet General Anders shortly after his release from the Lubyanka Prison. She wanted to inform him of the suffered endured by the thousands of women and children deported to Kazakhstan, and find out how she could help them. She became an embassy delegate which then resulted in her sentenced to 10 years hard labour in the gulags.
    Great photos on this site, i wish that I could read Polish.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s